Phát biểu của Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte làm suy giảm mối quan hệ đồng minh

Trung tâm An ninh Mới (CNAS), một cơ quan nghiên cứu có uy tín của Mỹ, mới đây có đăng bài phân tích về mối quan hệ Mỹ-Philippines.

Phát biểu của Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte làm suy giảm mối quan hệ đồng minh chiến lược với Mỹ.


Theo bài viết, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tiếp tục chiến dịch chống Mỹ với hai phát ngôn gây xôn xao dư luận mới đây, trong đó phát ngôn đầu tiên kêu gọi gần 200 quân nhân thuộc Lực lượng Tác chiến Đặc biệt Mỹ đang huấn luyện và cố vấn cho quân đội Philippines rời khỏi miền Nam nước này. Ông giải thích rằng nhóm khủng bố Abu Sayyaf sẽ giết hại ngay khi nhìn thấy họ, mặc dù chính lực lượng Mỹ đang giúp đỡ Philippines chống lại mối đe dọa này trong nhiều năm qua. Tổng thống Duterte cũng khiến cả thế giới sửng sốt khi yêu cầu Bộ trưởng Quốc phòng hợp tác với Trung Quốc và Nga chống buôn bán ma túy, chống lại các nhóm nổi loạn và kết thúc tuần tra chung trên Biển Đông cùng với Hải quân Mỹ. Lời nói của Tổng thống Duterte đã làm suy giảm mối quan hệ đồng minh chiến lược với Mỹ. Đầu tháng này, việc ông Duterte bôi xấu Tổng thống Obama bằng tiếng Tagalog đã dẫn đến việc hoãn, sau đó là rút ngắn, cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo trong thời điểm hai bên cần phải đoàn kết để gặt hái nhiều thành công hơn.

Quan hệ Mỹ-Philippines bắt đầu phát triển trong những năm gần đây. Trong thập kỷ qua, Washington và Manila đã có cái nhìn mới về quan hệ đối tác và thực hiện Thỏa thuận Tăng cường Hợp tác Quốc phòng để cho phép các lực lượng Mỹ tiếp cận các căn cứ quân sự của Philippines. Hai nước cũng đạt được thỏa thuận tuần tra chung ở Biển Đông và Mỹ hỗ trợ huấn luyện và bảo vệ chủ quyền Philippines. Philippines cũng là nước nhận viện trợ lớn nhất của Mỹ trong khu vực châu Á.

Cuộc thăm dò ý kiến của hãng Pew vào năm 2013 và 2015 cho thấy công chúng Philippines có quan điểm “thích Mỹ” với tỷ lệ tương ứng là 85% và 92%. Trong số các hoạt động đảm bảo an ninh lớn mà hai nước thực hiện có cuộc tập trận thường niên Balikatan (Vai kề vai) ở Tagalog. Bất chấp sự cương quyết của Trung Quốc trên Biển Đông gần đây, Mỹ vẫn là nước hỗ trợ đáng tin cậy của Philippines trong việc bảo vệ chủ quyền, lên tiếng ủng hộ mạnh mẽ phán quyết của Tòa Trọng tài.

Sự phản đối công khai của Duterte đối với Mỹ sẽ gây khó khăn cho quan hệ hai nước. Tổng thống Obama đã khéo léo bỏ qua những phát biểu khiêu khích của Duterte và cho rằng điều đó chỉ thể hiện “tính cách bốc đồng” của Duterte. Tuy nhiên, sự kiên nhẫn này sẽ không tồn tại mãi. Mỹ và Philippines cùng chia sẻ nhiều lợi ích chung. Chưa phải là quá muộn cho Tổng thống Duterte rút lại lời nói và quan tâm đến mong muốn của người dân Philippines. Thời gian đang dần hết, Duterte phải bắt đầu suy nghĩ lại trước khi ông không thể tìm được đường rút lui.